← Back to practice

Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board · Gujarati · Class 12 · Science · Chemistry

Board exam · Chemistry · 2026

15 questions · No login required

Answers and solutions are AI-generated — please cross-check with your study materials.

View question paper
  1. 1
    MCQ1 mark

    નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનું IUPAC નામ 22 -મેથિલપ્રોપેનાલ છે?

    • A.CH3CH2CH2CHO\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{CHO}
    • B.(CH3)2CHCHO(\text{CH}_3)_2\text{CHCHO}Correct
    • C.CH3COCH2CH3\text{CH}_3\text{COCH}_2\text{CH}_3
    • D.CH3CH(OH)CH3\text{CH}_3\text{CH(OH)CH}_3
  2. 2
    MCQ1 mark

    ઈટાર્ડ પ્રક્રિયામાં ટોલ્યુઈનનું બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન કરવા માટે કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થાય છે?

    • A.KMnO4/H+\text{KMnO}_4 / \text{H}^+
    • B.CrO3/CH3COOH\text{CrO}_3 / \text{CH}_3\text{COOH}
    • C.CrO2Cl2/CS2\text{CrO}_2\text{Cl}_2 / \text{CS}_2Correct
    • D.LiAlH4\text{LiAlH}_4
  3. 3
    MCQ1 mark

    નીચેના સંયોજનોને તેમના ઉત્કલનબિંદુના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો: (i) CH3CHO\text{CH}_3\text{CHO} , (ii) CH3CH2OH\text{CH}_3\text{CH}_2\text{OH} , (iii) CH3OCH3\text{CH}_3\text{OCH}_3 , (iv) CH3CH2CH3\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_3 .

    • A.< (iii) < (i) < (ii)Correct
    • B.< (i) < (iii) < (iv)
    • C.< (i) < (iii) < (ii)
    • D.< (iv) < (i) < (ii)
  4. 4
    MCQ1 mark

    નીચેનામાંથી કયો પદાર્થ કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપતો નથી?

    • A.HCHO\text{HCHO}
    • B.C6H5CHO\text{C}_6\text{H}_5\text{CHO}
    • C.CH3CHO\text{CH}_3\text{CHO}Correct
    • D.(CH3)3CCHO(\text{CH}_3)_3\text{CCHO}
  5. 5
    MCQ1 mark

    ક્લેમેન્સન રિડક્શનમાં કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થાય છે?

    • A.NH2NH2/KOH\text{NH}_2\text{NH}_2 / \text{KOH}
    • B.Zn-Hg/HCl\text{Zn-Hg} / \text{HCl}Correct
    • C.LiAlH4\text{LiAlH}_4
    • D.Pd/BaSO4\text{Pd/BaSO}_4
  6. 6
    MCQ1 mark

    એસિડિક પ્રબળતા માટે નીચેનામાંથી કયો ક્રમ સાચો છે?

    • A.FCH2COOH>ClCH2COOH>BrCH2COOH\text{FCH}_2\text{COOH} > \text{ClCH}_2\text{COOH} > \text{BrCH}_2\text{COOH}Correct
    • B.CH3COOH>ClCH2COOH>FCH2COOH\text{CH}_3\text{COOH} > \text{ClCH}_2\text{COOH} > \text{FCH}_2\text{COOH}
    • C.ClCH2COOH>FCH2COOH>BrCH2COOH\text{ClCH}_2\text{COOH} > \text{FCH}_2\text{COOH} > \text{BrCH}_2\text{COOH}
    • D.BrCH2COOH>ClCH2COOH>FCH2COOH\text{BrCH}_2\text{COOH} > \text{ClCH}_2\text{COOH} > \text{FCH}_2\text{COOH}
  7. 7
    MCQ1 mark

    બેન્ઝિનની નિર્જળ AlCl3\text{AlCl}_3  ની હાજરીમાં CO\text{CO}  અને HCl\text{HCl}  સાથેની પ્રક્રિયાથી કયું સંયોજન મળે છે?

    • A.બેન્ઝોઈક એસિડ
    • B.બેન્ઝાલ્ડિહાઈડCorrect
    • C.એસીટોફિનોન
    • D.ક્લોરોબેન્ઝિન
  8. 8
    MCQ1 mark

    નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે રજત દર્પણ કસોટી આપશે?

    • A.એસીટોન
    • B.બેન્ઝોફિનોન
    • C.પ્રોપેનાલCorrect
    • D.ડાયઈથાઈલ ઈથર
  9. 9
    SHORT ANSWER3 marks

    કાર્બોનિલ સમૂહની ધ્રુવીયતા સમજાવો અને તેની કેન્દ્રાનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ જણાવો.

    Answer

    કાર્બોનિલ સમૂહમાં કાર્બન sp2sp^2 સંકૃત હોય છે. ઓક્સિજનની વિદ્યુતઋણતા વધુ હોવાથી કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર (δ+\delta^+) અને ઓક્સિજન પર આંશિક ઋણ વીજભાર (δ\delta^-) હોય છે. કેન્દ્રાનુરાગી પ્રક્રિયક (NuNu^-) ઈલેક્ટ્રોન અનુરાગી કાર્બન પર હુમલો કરે છે, જેનાથી સમતલીય કાર્બોનિલ કાર્બન ચતુષ્ફલકીય મધ્યવર્તી આયનમાં ફેરવાય છે, જે પ્રોટોન મેળવી અંતિમ નીપજ આપે છે.
  10. 10
    SHORT ANSWER3 marks

    પ્રોપેનાલ અને પ્રોપેનોન વચ્ચે રાસાયણિક તફાવત કરવા માટેની બે કસોટીઓ સમીકરણ સાથે સમજાવો.

    Answer

    (1) ટોલેન્સ કસોટી: પ્રોપેનાલ રજત દર્પણ આપે છે, પ્રોપેનોન આપતું નથી. RCHO+2[Ag(NH3)2]++3OHRCOO+2Ag+2H2O+4NH3RCHO + 2[Ag(NH_3)_2]^+ + 3OH^- \rightarrow RCOO^- + 2Ag + 2H_2O + 4NH_3. (2) ફેલિંગ કસોટી: પ્રોપેનાલ લાલ અવક્ષેપ આપે છે, પ્રોપેનોન આપતું નથી. RCHO+2Cu2++5OHRCOO+Cu2O+3H2ORCHO + 2Cu^{2+} + 5OH^- \rightarrow RCOO^- + Cu_2O + 3H_2O.
  11. 11
    SHORT ANSWER3 marks

    હેલ-વોલ્હાર્ડ-ઝેલિન્સ્કી (HVZ) પ્રક્રિયા પર ટૂંકનોંધ લખો.

    Answer

    જે કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં α\alpha-હાઈડ્રોજન હોય, તેની લાલ ફોસ્ફરસની હાજરીમાં ક્લોરિન અથવા બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી α\alpha-હેલો કાર્બોક્સિલિક એસિડ મળે છે. સમીકરણ: RCH2COOHundefinedH2O(i)X2/RedPRCH(X)COOHR-CH_2-COOH \xrightarrow[H_2O]{(i) X_2/Red P} R-CH(X)-COOH, જ્યાં X=Cl,BrX = Cl, Br.
  12. 12
    SHORT ANSWER3 marks

    સિમન્સ-સ્મિથ (Simmons-Smith) પ્રક્રિયા દ્વારા સાયક્લોપ્રોપેનેશન સમજાવો.

    Answer

    આ પ્રક્રિયામાં આલ્કીન સંયોજનની ડાયઆયોડોમિથેન (CH2I2CH_2I_2) અને ઝિંક-કોપર કપલ (Zn(Cu)Zn(Cu)) સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી સાયક્લોપ્રોપેન વલય પ્રાપ્ત થાય છે. \schemestart \chemfig{R_2C=CR_2} \arrow{->[Zn(Cu)\text{Zn(Cu)}][CH2I2\text{CH}_2\text{I}_2]} \chemfig{*3(-C(R_2)-C(R_2)-CH_2-)} \schemestop
  13. 13
    SHORT ANSWER3 marks

    આલ્ડોલ સંઘનન અને ક્રોસ-આલ્ડોલ સંઘનન વચ્ચેનો તફાવત ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

    Answer

    જ્યારે બે સમાન આલ્ડિહાઈડ અથવા કિટોન અણુઓ (જેમાં α\alpha-H હોય) વચ્ચે સંઘનન થાય તો તેને આલ્ડોલ સંઘનન કહે છે. ઉદા. એસીટાલ્ડિહાઈડ માંથી 33-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટેનાલ. જો બે જુદા જુદા આલ્ડિહાઈડ અથવા કિટોન વચ્ચે પ્રક્રિયા થાય તો તેને ક્રોસ-આલ્ડોલ કહે છે. આમાં ચાર નીપજોનું મિશ્રણ મળી શકે છે.
  14. 14
    SHORT ANSWER3 marks

    કાર્બોક્સિલિક એસિડ સંયોજનો આલ્કોહોલ અને ફિનોલ કરતાં વધુ એસિડિક કેમ છે? સમજાવો.

    Answer

    કાર્બોક્સિલિક એસિડમાંથી પ્રોટોન મુક્ત થયા બાદ બનતો કાર્બોક્સિલેટ આયન (RCOORCOO^-) બે સમાન સંસ્પંદન બંધારણો દ્વારા વધુ સ્થાયી બને છે, જેમાં ઋણ વીજભાર બે વધુ વિદ્યુતઋણમય ઓક્સિજન પર વહેંચાયેલ હોય છે. જ્યારે આલ્કોક્સાઈડ આયનમાં સંસ્પંદન થતું નથી અને ફિનોક્સાઈડ આયનમાં ઋણ વીજભાર કાર્બન પર જાય છે જે ઓછો સ્થાયી છે.
  15. 15
    SHORT ANSWER4 marks

    નીચેના પરિવર્તનો માટેના રાસાયણિક સમીકરણો લખો: (1) ઇથાઈલ બેન્ઝોએટ માંથી બેન્ઝોઈક એસિડ (2) એસીટોનાઈટ્રાઈલ માંથી એસીટાલ્ડિહાઈડ (3) બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ માંથી બેન્ઝોઈક એસિડ (4) મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ માંથી એસીટિક એસિડ.

    Answer

    (1) C6H5COOC2H5+H2OundefinedH+C6H5COOH+C2H5OHC_6H_5COOC_2H_5 + H_2O \xrightarrow{H^+} C_6H_5COOH + C_2H_5OH (2) CH3CNundefinedHClSnCl2CH3CH=NHundefinedH2OCH3CHOCH_3CN \xrightarrow[HCl]{SnCl_2} CH_3CH=NH \xrightarrow{H_2O} CH_3CHO (3) C6H5CH2OHundefinedKMnO4/KOHC6H5COOKundefinedH3O+C6H5COOHC_6H_5CH_2OH \xrightarrow{KMnO_4/KOH} C_6H_5COOK \xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5COOH (4) CH3MgBr+CO2undefinedDryEtherCH3COOMgBrundefinedH3O+CH3COOHCH_3MgBr + CO_2 \xrightarrow{Dry Ether} CH_3COOMgBr \xrightarrow{H_3O^+} CH_3COOH.