1
MCQ1 mark
'વૈષ્ણવજન' પદના રચયિતા કોણ છે?
- A.નરસિંહ મહેતાCorrect
- B.મીરાંબાઈ
- C.અખો
- D.પ્રેમાનંદ
Generated Exam Paper
Board exam · Gujarati · 2026
15 questions · No login required
Answers and solutions are AI-generated — please cross-check with your study materials.
- 2MCQ1 mark
સાચો વૈષ્ણવજન કોના દુઃખને જાણીને તેના પર ઉપકાર કરે છે?
- A.પોતાના
- B.પરદુઃખને (બીજાના)Correct
- C.માત્ર સગાં-સંબંધીના
- D.પડોશીના
- 3MCQ1 mark
'વૈષ્ણવજન' પદમાં 'પરધન' એટલે કે બીજાના ધન માટે કયો ભાવ વ્યક્ત થયો છે?
- A.મેળવવાનો
- B.સંગ્રહ કરવાનો
- C.હાથ ન અડાડવાનોCorrect
- D.દાન કરવાનો
- 4MCQ1 mark
વૈષ્ણવજનની જીભ (જિહ્વા) માંથી ક્યારેય કેવા વચનો નીકળતા નથી?
- A.મીઠા
- B.કડવા
- C.અસત્યCorrect
- D.સત્ય
- 5MCQ1 mark
જેના તનમાં સકળ તીર્થ રહેલા છે, તે વ્યક્તિ કોણ છે?
- A.પંડિત
- B.સાધુ
- C.વૈષ્ણવજનCorrect
- D.શિક્ષક
- 6MCQ1 mark
નરસિંહ મહેતા કોના દર્શન કરવાથી એકોતેર (71) પેઢી તરી જશે તેમ કહે છે?
- A.વૈષ્ણવજનનાCorrect
- B.દેવોના
- C.રાજાના
- D.કવિઓના
- 7SHORT ANSWER2 marks
વૈષ્ણવજન 'પરસ્ત્રી' ને કયા ભાવથી જુએ છે?
Answer
વૈષ્ણવજન પરસ્ત્રીને માતા સમાન માને છે અને તે પોતાની દ્રષ્ટિ નિર્મળ રાખે છે. - 8SHORT ANSWER2 marks
વૈષ્ણવજનના વાણી, મન અને ચારિત્ર્ય વિશે નરસિંહ મહેતાએ શું કહ્યું છે?
Answer
નરસિંહ મહેતા કહે છે કે વૈષ્ણવજન વાણી, મન અને ચારિત્ર્ય (કર્મ) માં શુદ્ધ હોય છે; જેના મન-વચન-કર્મમાં એકરૂપતા અને નિશ્ચળતા હોય છે. - 9SHORT ANSWER2 marks
'સમદ્રષ્ટિ ને તૃષ્ણાત્યાગી' શબ્દો દ્વારા કવિ શું સમજાવવા માંગે છે?
Answer
વૈષ્ણવજન બધાને સમાન નજરે જુએ છે અને તેણે પોતાની તમામ દુન્યવી ઈચ્છાઓ કે લાલસાઓનો (તૃષ્ણા) ત્યાગ કર્યો હોય છે. - 10SHORT ANSWER2 marks
વૈષ્ણવજન કયા વિકારો પર વિજય મેળવ્યો હોય છે?
Answer
વૈષ્ણવજને લોભ, કપટ, કામ (વાસના) અને ક્રોધ જેવા માનસિક વિકારો પર વિજય મેળવ્યો હોય છે. - 11SHORT ANSWER2 marks
'વૈષ્ણવજન તો તેને કહીએ જે પીડ પરાઈ જાણે રે' - આ પંક્તિનો અર્થ સમજાવો.
Answer
આ પંક્તિનો અર્થ છે કે સાચો ભક્ત તે જ છે જે બીજાના દુઃખ અને પીડાને પોતાની સમજીને અનુભવે છે અને તેને દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. - 12SHORT ANSWER2 marks
વૈષ્ણવજનના દર્શનથી કુળનો ઉદ્ધાર કેવી રીતે થાય છે?
Answer
જે વૈષ્ણવજન નિર્મોહી, નિષ્કપટી અને જિતેન્દ્રિય હોય છે, તે એટલો પવિત્ર હોય છે કે તેના દર્શન માત્રથી જોનારની ૭૧ પેઢીનો ઉદ્ધાર થઈ જાય છે. - 13SHORT ANSWER2 marks
વૈષ્ણવજન નિંદા બાબતે કેવો અભિગમ ધરાવે છે?
Answer
વૈષ્ણવજન સકળ લોકમાં સહુને વંદન કરે છે અર્થાત્ દરેકનું સન્માન કરે છે અને તે ક્યારેય કોઈની પણ નિંદા કરતો નથી. - 14LONG ANSWER5 marks
નરસિંહ મહેતાએ વર્ણવેલા વૈષ્ણવજનના લક્ષણો સવિસ્તાર સમજાવો.
Answer
નરસિંહ મહેતાના મતે સાચો વૈષ્ણવજન પરદુઃખે ઉપકાર કરે છે છતાં મનમાં અભિમાન રાખતો નથી. તે સમગ્ર વિશ્વમાં પૂજ્ય ભાવ રાખે છે અને કોઈની નિંદા કરતો નથી. તેનું મન, વાણી અને ચારિત્ર્ય સ્થિર અને નિર્મળ હોય છે. તે પરસ્ત્રીને માતા સમાન માને છે, અસત્ય બોલતો નથી અને બીજાના ધનને હાથ પણ લગાડતો નથી. તેનામાં મોહ-માયા વ્યાપતા નથી અને તે લોભ, કપટ, કામ તેમજ ક્રોધથી રહિત હોય છે. તે રામનામની ધૂનમાં મસ્ત રહે છે અને તેના હૃદયમાં વૈરાગ્ય હોય છે. આવા નિષ્કપટી સંતના દર્શનથી અનેક પેઢીઓનો ઉદ્ધાર થાય છે. - 15LONG ANSWER5 marks
'સકળ તીરથ તેના તનમાં રે' - આ પંક્તિ દ્વારા કવિ શું સાબિત કરવા માંગે છે?
Answer
કવિ નરસિંહ મહેતા આ પંક્તિ દ્વારા સમજાવે છે કે જે વ્યક્તિના મનમાંથી લોભ, મોહ, માયા અને ક્રોધ દૂર થઈ ગયા છે, તે સાચો વૈષ્ણવજન છે. આવા પવિત્ર પુરુષનું હૃદય જ ઈશ્વરનું નિવાસસ્થાન છે. તીર્થયાત્રા માત્ર બહારના સ્થાનોની મુલાકાત નથી, પરંતુ આંતરિક શુદ્ધિ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ વૈષ્ણવજન જેવા ઉમદા લક્ષણો કેળવે, તો તે પોતે જ એક જીવંત તીર્થ બની જાય છે. તેના ચારિત્ર્યની શુદ્ધતા અને તેની માનવસેવાને કારણે તેને ગંગા-જમના જેવા પવિત્ર તીર્થો સમાન માનવામાં આવે છે, જેમના સાનિધ્યમાં જવાથી મન પવિત્ર બને છે.